Ενώπιον ενός σοβαρού «γόρδιου δεσμού» βρίσκεται ο Δήμος Νέας Ιωνίας, καλούμενος να διαχειριστεί την απειλή άρσης απαλλοτρίωσης σε κρίσιμους κοινωφελείς και ελεύθερους χώρους της πόλης, την ίδια ώρα που οι διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι είναι ανεπαρκείς.
Το νομοθετικό πλαίσιο δίνει πλέον τη δυνατότητα σε ιδιοκτήτες, των οποίων τα ακίνητα παραμένουν δεσμευμένα πάνω από 15 χρόνια, να αιτηθούν την άμεση αποδέσμευσή τους.
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την ανοικοδόμηση οικοπέδων που προορίζονταν για πλατείες, χώρους πρασίνου και αναψυχής, απειλώντας να στερήσει από την πόλη τους τελευταίους ελεύθερους χώρους της.
Όπως επισημαίνει σε γραπτή δήλωσή του ο δήμαρχος Νέας Ιωνίας, Παναγιώτης Μανούρης, η μείωση της κρατικής χρηματοδότησης προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση κατά 50%, σε συνδυασμό με την άρνηση του κεντρικού κράτους να συνδράμει στις απαλλοτριώσεις, καθιστά την απόκτηση αυτών των εκτάσεων ένα ιδιαίτερα δυσεπίλυτο πρόβλημα.
Το δίλημμα της χρηματοδότησης και η υπαναχώρηση
Για την κάλυψη της δαπάνης απαλλοτρίωσης, η δημοτική αρχή εξέτασε δύο συγκεκριμένα εργαλεία, τα οποία συνεπάγονται οικονομική επιβάρυνση για τους δημότες:
Ειδικό τέλος απαλλοτριώσεων: Άμεση, έκτακτη εισφορά των πολιτών για ορισμένο χρονικό διάστημα.
Τραπεζικός δανεισμός: Έμμεση επιβάρυνση μέσω της αποπληρωμής τοκοχρεολυσίων, τα οποία αφαιρούνται από ανταποδοτικές υπηρεσίες του Δήμου προς τους πολίτες.
Αρχική επιλογή της διοίκησης υπήρξε η θέσπιση του ειδικού τέλους, με την εκτίμηση ότι πρόκειται για μια μικρή επιβάρυνση με μεγάλο κοινωνικό και αναπτυξιακό αντίκτυπο, η οποία παράλληλα θα προστάτευε την ποιότητα των προσφερόμενων δημοτικών υπηρεσιών.
Ωστόσο, μετά τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης αλλά και διαφωνίες που εκφράστηκαν από μερίδα της τοπικής κοινωνίας, ο δήμαρχος ανακοίνωσε ότι η δημοτική αρχή αποφάσισε να μην προχωρήσει τελικά στη θέσπιση του τέλους.
Η επόμενη μέρα: Δανεισμός κατά περίπτωση
Παρά τη ματαίωση του μέτρου, η δημοτική αρχή υπογραμμίζει πως το πρόβλημα παραμένει οξύ. Χωρίς κατοχυρωμένους πόρους, ο Δήμος αδυνατεί να αναζητήσει κρατικές χρηματοδότησεις για τη διαμόρφωση των χώρων, αφήνοντας τις εκτάσεις εκτεθειμένες σε επιχειρηματικά συμφέροντα και κατασκευαστές.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ως μόνη εναλλακτική λύση προκρίνεται ο δανεισμός από τράπεζες ή το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ) κατά περίπτωση, όποτε προκύπτει άμεση ανάγκη. Η πρακτική αυτή, όπως σημειώνεται, αποτελεί τη συνήθη οδό που ακολουθεί η πλειονότητα των Δήμων της χώρας.
Καταλήγοντας, η δημοτική αρχή μεταφέρει την πολιτική πίεση προς τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, σημειώνοντας ότι στις μελλοντικές αποφάσεις για λήψη δανείων θα κριθούν όλοι για το αν επιθυμούν πραγματικά τη διατήρηση των δημόσιων χώρων ή αν με τη στάση τους διευκολύνουν την ιδιωτικοποίηση οικοπέδων-φιλέτων στην πόλη.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του δημάρχου Παναγιώτη Μανούρη:
Αγαπητοί συμπολίτες, από την αρχή της θητείας μας έχουμε αναφερθεί στο μεγάλο πρόβλημα για το μέλλον της Νέας Ιωνίας, αλλά και όλων των αστικών Δήμων, αυτό της κατοχύρωσης ελεύθερων – ακόμα – χώρων ως δημόσιων χώρων.
Η αλλαγή του νόμου δίνει πλέον τη δυνατότητα σε όσες ιδιοκτησίες έχουν πλήρη 15ετία δέσμευσης να κάνουν αίτηση για άμεση απαλλοτρίωση ή άρση της δέσμευσης.
Αυτό είναι λογικό αλλά είναι και το δικό μας πρόβλημα: Έχουμε πολλούς χώρους δεσμευμένους, χωρίς να έχουμε τις οικονομικές δυνατότητες απαλλοτρίωσης. Η μείωση των πόρων της Αυτοδιοίκησης κατά 50% από το κεντρικό κράτος κάνει την εξεύρεση χρημάτων για υλοποίηση των απαλλοτριώσεων ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα για όλους τους Δήμους.
Ενδεχόμενες πηγές χρηματοδότησης είναι το κράτος, το οποίο αρνείται να συνδράμει οποιαδήποτε απαλλοτρίωση ή οι ίδιοι οι πολίτες μέσω του προϋπολογισμού του Δήμου.
Επειδή σχεδόν κανένας Δήμος δεν έχει διαθέσιμα, οι δυνατότητες είναι είτε μέσω ενός ειδικού τέλους απαλλοτριώσεων είτε μέσω δανεισμού από Τράπεζες ή από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ).
Φυσικά όπως καταλαβαίνουμε όλοι και οι δύο τρόποι επιβαρύνουν τους κατοίκους της πόλης.
Το τέλος απαλλοτριώσεων είναι άμεσο τέλος για κάποια χρόνια, ενώ το δάνειο επιβαρύνει έμμεσα αφού τα τοκοχρεολύσια που θα πληρωθούν θα αφαιρεθούν από υπηρεσίες που θα είχαν οι πολίτες.
Εμείς επιλέξαμε αρχικά το τέλος απαλλοτριώσεων, προσπαθώντας ταυτόχρονα, με μια μικρή επιβάρυνση σε κάθε συμπολίτη μας να απαλλοτριώσουμε τους ελεύθερους χώρους προς όφελος της πόλης (πλατείες, πράσινο, χώροι αναψυχής) και να μην μειωθούν οι προσφερόμενες υπηρεσίες στους πολίτες.
Πρόκειται για ένα χαμηλό ποσό με μεγάλο κοινωνικό αντίκτυπο στην πόλη, στην ποιότητα ζωής αλλά και στις ίδιες τις αξίες της ιδιοκτησίας, αν το δούμε οικονομικά.
Στην πορεία προς την θέσπιση του τέλους ακούσαμε με προσοχή τις αιτιάσεις των δυνάμεων σε αντιπολίτευσης. Φυσικά δεν τις συμμεριζόμαστε. Ακούσαμε και ένα τμήμα της κοινωνίας το οποίο είτε σχημάτισε άποψη αυτοτελώς, είτε μέσω της επιρροής άλλων και το οποίο είναι αντίθετο με το τέλος απαλλοτρίωσης.
Λαμβάνοντας υπόψη τις θέσεις αυτές αποφασίσαμε να μην προχωρήσουμε στην θέσπιση του τέλους απαλλοτριώσεων.
Φυσικά το πρόβλημα παραμένει άλυτο, η πόλη δεν κατοχυρώνει τους χώρους που έχει ανάγκη και ο Δήμος δεν έχει τη δυνατότητα να αναζητήσει χρηματοδοτήσεις από το Κράτος για την απόκτηση και την διαμόρφωσή τους, όπως κανένας Δήμος άλλωστε σύμφωνα με το νόμο”.
Η μόνη επιλογή που απομένει όταν τεθεί το πρόβλημα επί τάπητος θα είναι το δάνειο ή η αποδέσμευση των χώρων και η ανοικοδόμησή τους, κάτι που θα χαροποιήσει κάποιους κατασκευαστές αλλά δεν θα ωφελήσει την πόλη.
Εμείς θα χρησιμοποιήσουμε όταν παραστεί ανάγκη τον μοναδικό πλέον τρόπο που απομένει, αυτόν του δανεισμού κατά περίπτωση .Αυτό άλλωστε πράττουν όλοι οι υπόλοιποι Δήμοι που δεν βάζουν ειδικό τέλος ανεξάρτητα των πολιτικών αποχρώσεων, δηλαδή και οι κομμουνιστές Δήμαρχοι .
Και εκεί θα ξανακριθούμε όλοι και κυρίως όσοι αρνούνται το ειδικό τέλος απαλλοτρίωσης, για το αν εννοούν όσα λένε, ότι θέλουν αυτούς τους χώρους ως δημόσιους ή με τις αντιδράσεις τους συνεπικουρούν τους ιδιώτες που εποφθαλμιούν οικόπεδα – φιλέτα στην πόλη μας.
