Η σταδιακή αύξηση των κρουσμάτων του Ιού του Δυτικού Νείλου σε ολόκληρη τη χώρα κατά τη θερινή περίοδο έχει θέσει τις υγειονομικές αρχές και την τοπική αυτοδιοίκηση σε κατάσταση διαρκούς επιφυλακής. Στα Βόρεια Προάστια της Αθήνας, η διαχείριση της υγειονομικής αυτής απειλής εξελίσσεται σε δύο επίπεδα: από τη μία πλευρά, στην εφαρμογή ενός ευρείας κλίμακας επιχειρησιακού σχεδιασμού από την Περιφέρεια Αττικής και τους Δήμους και, από την άλλη, σε πεδίο οξείας πολιτικής αντιπαράθεσης με βαριές αλληλοκατηγορίες και θεσμικές ενστάσεις στη Νέα Ιωνία.
Με αφορμή το επιβεβαιωμένο περιστατικό στη Νέα Ιωνία, τις ανακοινώσεις των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, τις προληπτικές δράσεις στο Ηράκλειο Αττικής και την έναρξη του 13ου κύκλου ψεκασμών από την Περιφέρεια Αττικής, το zonews.gr καταγράφει το πλήρες χρονικό των ενεργειών, τις επιστημονικές παραμέτρους της καταπολέμησης των κουνουπιών, αλλά και το πολιτικό παρασκήνιο που συνόδευσε τη διαχείριση της κρίσης.
Το χρονικό του κρούσματος στη Νέα Ιωνία: Από την καταγγελία στις έκτακτες ακμαιοκτονίες
Η επιβεβαίωση κρούσματος του Ιού του Δυτικού Νείλου στα όρια του Δήμου Νέας Ιωνίας στα τέλη Ιουλίου κινητοποίησε αμέσως τα προβλεπόμενα υγειονομικά πρωτόκολλα.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Δημοτικής Αρχής Νέας Ιωνίας, η υγειονομική υπηρεσία ενημερώθηκε τηλεφωνικά στις 20 Ιουλίου 2026 από κάτοικο, ο σύντροφος της οποίας νοσηλευόταν στο Γ.Ν.Α. «Σισμανόγλειο» με διάγνωση Ιού του Δυτικού Νείλου. Αμέσως, η αρμόδια υπηρεσία του Δήμου διασταύρωσε την πληροφορία με το νοσοκομείο και στη συνέχεια έλαβε την επίσημη επιβεβαίωση από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Οι ενέργειες που ακολούθησαν υπήρξαν ακαριαίες και εναρμονισμένες με τις οδηγίες της πολιτείας:
-
20 Ιουλίου (Απόγευμα): Δημοτικά συνεργεία θυροκόλλησαν σχετική ενημερωτική ανακοίνωση στην περιοχή του συμβάντος, προειδοποιώντας τους κατοίκους για τους επικείμενους ψεκασμούς και δίνοντας οδηγίες προστασίας (ιδιαίτερα για παιδιά και κατοικίδια).
-
21 Ιουλίου: Ενεργοποιήθηκε η συμβεβλημένη εταιρεία απεντομώσεων και πραγματοποιήθηκαν στοχευμένες εργασίες ακμαιοκτονίας και προνυμφοκτονίας σε ακτίνα 300 μέτρων από την εστία του κρούσματος, σε συντονισμό με τη Διεύθυνση Υγειονομικού Ελέγχου της Περιφέρειας.
-
22 Ιουλίου: Αφού εντοπίστηκε ο ιδιοκτήτης της οικίας όπου διέμενε ο ασθενής, ειδικό υγειονομικό κλιμάκιο της Περιφέρειας πραγματοποίησε αυτοψία και ψεκασμό προνυμφοκτονίας στον εσωτερικό και εξωτερικό χώρο του ακινήτου.
-
Τοποθέτηση Παγίδας & Εργαστηριακός Έλεγχος: Στο σημείο τοποθετήθηκε ειδική παγίδα σύλληψης και παρακολούθησης κουνουπιών. Τα δείγματα απεστάλησαν στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ), όπου δεν επιβεβαιώθηκε η παρουσία μολυσμένου κουνουπιού-διαβιβαστή.
Όπως διευκρινίζει η δημοτική αρχή, το συγκεκριμένο σημείο έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα τακτικών προνυμφοκτονιών, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί άλλο ύποπτο ή επιβεβαιωμένο περιστατικό στην πόλη.
Τα διασταυρούμενα πυρά της αντιπολίτευσης στη Νέα Ιωνία
Παρά την κινητοποίηση των υπηρεσιών, η υγειονομική αυτή περιπέτεια προκάλεσε την εντονότατη αντίδραση των παρατάξεων της αντιπολίτευσης στο Δήμο Νέας Ιωνίας, οι οποίες καταλόγισαν στη διοίκηση καθυστερήσεις, ολιγωρία και προσπάθεια απόκρυψης της είδησης.
Η μείζων αντιπολίτευση: «Πολιτική δειλία και εγκληματική αποσιώπηση»
Πρώτη η παράταξη της μείζονος αντιπολίτευσης (της πρώην δημάρχου Δέσποινας Θωμαΐδου) εξαπέλυσε επίθεση κατά του Δημάρχου Νέας Ιωνίας, Παναγιώτη Μανούρη, κατηγορώντας τον για «συνειδητή απόκρυψη» του περιστατικού προκειμένου να προστατεύσει την επικοινωνιακή του εικόνα.
Η παράταξη υποστήριξε πως η δημοτική αρχή δίνει προτεραιότητα στην προσωπική προβολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ σε μια πραγματική υγειονομική κρίση επέβαλε «σιγή ασυρμάτου». Παράλληλα, απαίτησε την άμεση έκδοση επίσημης ανακοίνωσης για την έκταση του προβλήματος, τη διάθεση των δημοτικών μέσων ενημέρωσης για την προστασία των πολιτών και τη δημοσιοποίηση του ακριβούς πλάνου ψεκασμών. Σε μεταγενέστερη παρέμβασή της στα τέλη Αυγούστου, επανήλθε με σκληρή γλώσσα κάνοντας λόγο για «Νείλο χώρα» και ζητώντας εξηγήσεις για τον σχεδιασμό ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς.
«Αλλαγή για τη Νέα Ιωνία»: «Πρόληψη που περιορίστηκε σε ένα φυλλάδιο στο Facebook»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η παράταξη «Αλλαγή για τη Νέα Ιωνία» με επικεφαλής τον Βασίλη Χριστοδούλου. Η παράταξη υποστήριξε ότι, ενώ το κρούσμα επιβεβαιώθηκε στις 20 Ιουλίου, η Δημοτική Αρχή αδράνησε για μία εβδομάδα, αναγκάζοντας την αντιπολίτευση να εκδώσει ανακοίνωση στις 27 Ιουλίου ζητώντας λήψη μέτρων.
Σύμφωνα με την παράταξη, η μόνη αντίδραση των αρμόδιων αντιδημάρχων ήταν η κοινοποίηση στο Facebook ενός τυπικού φυλλαδίου του ΕΟΔΥ. Ο κ. Χριστοδούλου έφερε το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε ουσιαστική καμπάνια, ενώ άσκησε κριτική για το γεγονός ότι οι ψεκασμοί που επικαλέστηκε η διοίκηση αφορούσαν πάρκα (χωρίς βρύσες) και κλειστά σχολεία, αντί για πραγματικές εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών. Παράλληλα, κατήγγειλε θεσμικό ατόπημα του Προέδρου του Δ.Σ., υποστηρίζοντας ότι τον διέκοπτε αντικανονικά με το πρόσχημα ότι βρισκόταν «εκτός θέματος», την ώρα που στη συζήτηση υπήρχαν συγκεκριμένοι κονδύλια και κωδικοί για δαπάνες καταπολέμησης κουνουπιών.
Η απάντηση της Δημοτικής Αρχής Νέας Ιωνίας: «Δεν είναι όλα αντικείμενο μικροπολιτικής»
Απέναντι στις αιτιάσεις των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, ο Δήμος Νέας Ιωνίας πέρασε στην αντεπίθεση με οργισμένη ανακοίνωσή του, κάνοντας λόγο για «φθηνή αντιπολίτευση χωρίς ηθικό ενδοιασμό» και κατηγορώντας την πλευρά της κ. Θωμαΐδου για διασπορά ψευδών ειδήσεων και πρόκληση πανικού στους δημότες.
«Για μία ακόμα φορά η κ. Θωμαΐδου και η παράταξή της δεν έχουν κανένα φραγμό και αντιμετωπίζουν όλα τα θέματα ως πεδίο φθηνής αντιπολίτευσης. Αυτή τη φορά “παίζουν” με τον ιό του Δυτικού Νείλου, ένα σοβαρό πρόβλημα για όλη τη χώρα… Στην προσπάθεια να αποκομίσουν κάποιο πολιτικάντικο κέρδος δεν έχουν κανένα ηθικό ενδοιασμό να διασπείρουν ψέματα, δημιουργώντας κλίμα πανικού στους πολίτες», αναφέρει η ανακοίνωση του Δήμου.
Η διοίκηση ξεκαθάρισε ότι οι υπηρεσίες λειτούργησαν με πλήρη διαφάνεια, ταχύτητα και επιστημονική πληρότητα από την πρώτη στιγμή που ειδοποιήθηκαν, τονίζοντας ότι τα ζητήματα Δημόσιας Υγείας απαιτούν σοβαρότητα και δεν πρέπει να εργαλειοποιούνται για μικροκομματικούς σκοπούς.
Η στρατηγική της Περιφέρειας Αττικής: 13ος κύκλος εφαρμογών και 60 δράσεις στην τριετία
Την ίδια ώρα, σε υπερτοπικό επίπεδο, η Περιφέρεια Αττικής κλιμακώνει τις επιχειρησιακές της δράσεις. Στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού για την προστασία της Δημόσιας Υγείας, ξεκίνησε στις 31 Αυγούστου 2026 ο 13ος κύκλος εφαρμογών καταπολέμησης κουνουπιών στην Περιφερειακή Ενότητα Βόρειου Τομέα Αθηνών.
Το πρόγραμμα της Περιφέρειας είναι τριετούς διάρκειας (2024–2026) και προβλέπει συνολικά έως 60 κύκλους εφαρμογών (20 ανά έτος). Για το 2026, οι ψεκασμοί προνυμφοκτονίας άρχισαν ήδη από τον Μάρτιο και εκτελούνται ανελλιπώς ανά δεκαπενθήμερο.
Αυξημένος προϋπολογισμός και έκτακτες ακμαιοκτονίες
Όπως δήλωσε η Αντιπεριφερειάρχης Βόρειου Τομέα Αθηνών, Μαργαρίτα Βάρσου, με εντολή του Περιφερειάρχη Νίκου Χαρδαλιά, οι δράσεις καταπολέμησης ενισχύθηκαν το 2026 κατά 30% σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές.
Πέρα από τους τακτικούς δεκαπενθήμερους κύκλους, η Περιφέρεια έχει υλοποιήσει:
-
13 έκτακτες δράσεις ακμαιοκτονίας σε περιοχές των Δήμων του Βόρειου Τομέα όπου διαπιστώθηκαν επιβεβαιωμένα κρούσματα Ιού του Δυτικού Νείλου ή Δάγκειου Πυρετού.
-
5 επιπλέον έκτακτες ακμαιοκτονίες (στο διάστημα από 28 Αυγούστου έως 1 Σεπτεμβρίου 2026) σε συνδυασμό με συμπληρωματικές προνυμφοκτονίες σε εστίες στάσιμων υδάτων.
«Η προστασία της Δημόσιας Υγείας δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Απαιτεί πρόληψη, επιστημονική καθοδήγηση, συνεργασία και διαρκή παρουσία στο πεδίο. Αυτό κάνουμε και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε», τόνισε η κ. Βάρσου.
Ο χάρτης των ψεκασμών: Ρέματα, αστικός ιστός και επιστημονική επιτήρηση
Ο 13ος κύκλος εφαρμογών καλύπτει και τους 12 Δήμους της Π.Ε. Βόρειου Τομέα Αθηνών (Νέα Ιωνία, Ηράκλειο, Χαλάνδρι, Μαρούσι, Κηφισιά, Αγία Παρασκευή, Πεντέλη, Βριλήσσια, Φιλοθέη-Ψυχικό, Μεταμόρφωση, Λυκόβρυση-Πεύκη, Παπάγου-Χολαργός).
Οι παρεμβάσεις εστιάζουν κυρίως στο υδρογραφικό δίκτυο της περιοχής, όπως:
-
Τα ρέματα Πολυδρόσου και Βριλησσού στο Χαλάνδρι.
-
Τα ρέματα Αγίου Θωμά, Ψαλιδίου και Σαπφούς στο Μαρούσι.
-
Το ρεματικό δίκτυο Πεντέλης, Νέας Πεντέλης και Μελισσίων.
-
Τον Ποδονίφτη και τα σημεία κατά μήκος του Κηφισού.
Παράλληλα, εκτελούνται ψεκασμοί εντός του αστικού ιστού σε εγκαταλελειμμένες πισίνες, σιντριβάνια, κοιλότητες εδάφους με στάσιμα νερά και φρεάτια.
Η συνεργασία με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο
Καθοριστικός πυλώνας του προγράμματος είναι η επιστημονική επιτήρηση. Η Περιφέρεια Αττικής συνεργάζεται στενά με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, το οποίο διατηρεί ένα εκτεταμένο δίκτυο παγίδων σε όλη την Αττική. Μέσω των εργαστηριακών αναλύσεων παρακολουθείται η πληθυσμιακή διακύμανση των κουνουπιών και η τυχόν παρουσία μολυσμένων εντόμων, επιτρέποντας στις υγειονομικές υπηρεσίες να προσαρμόζουν τις παρεμβάσεις τους σε πραγματικό χρόνο.
Ο ρόλος των Δήμων και η πρόληψη στο Ηράκλειο Αττικής
Ενώ η Περιφέρεια Αττικής έχει την ευθύνη για το φυσικό, αγροτικό και περιαστικό περιβάλλον (ρέματα, μεγάλες εκτάσεις), εντός του αστικού ιστού η διαχείριση αποτελεί ευθύνη των κατά τόπους Δήμων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής είχε ήδη από το τέλος της άνοιξης εκδώσει αναλυτική ενημερωτική ανακοίνωση, εξηγώντας στους δημότες τη στρατηγική πρόληψης που ακολουθεί. Ο Δήμος Ηρακλείου ξεκινά τους δικούς του τοπικούς ψεκασμούς στο αστικό δίκτυο (σχολικά προαύλια, δημοτικά πάρκα, κοιμητήρια, φρεάτια ομβρίων) νωρίς την άνοιξη, συντονίζοντας τις δράσεις του με την Ειδική Επιτροπή Διαχείρισης Κουνουπιών της Περιφέρειας.
Παράλληλα, όλοι οι φορείς υπογραμμίζουν ότι η επιτυχία της καταπολέμησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ατομική ευθύνη των πολιτών, καθώς το 80% των εστιών αναπαραγωγής του «κουνούπιου-τίγρης» βρίσκεται σε ιδιωτικούς χώρους.
Οδηγίες προστασίας για τους πολίτες:
-
Εξάλειψη στάσιμων υδάτων: Αλλαγή νερού στα ανθοδοχεία/πιατάκια γλαστρών τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
-
Συντήρηση πισινών και δεξαμενών: Κάλυψη πηγαδιών και στεγανοποίηση δεξαμενών νερού.
-
Φροντίδα κήπων: Πότισμα τις πρωινές ώρες και περιορισμός της αλόγιστης χρήσης νερού σε αυλές.
-
Ατομικά μέτρα: Χρήση εντομοαπωθητικών σώματος, τοποθέτηση σιτών σε παράθυρα/μπαλκονόπορτες και χρήση ανεμιστήρων ή κλιματιστικών.
